W pierwszej kolejce Mistrzostw Świata w Katarze można było zauważyć kilka trendów taktycznych. Asymetria skrajnych zawodników, wybiegnięcie z dala od piłki i zza pleców obrońcy, zmiana wysokości linii obrony w zależności od przebiegu meczu czy ochrona światła bramki w niskim bloku to elementy, którym zdecydowanie warto bliżej przyjrzeć się w formie analizy.

Taktyczne podsumowanie 1. kolejki mundialu

Budowanie gry i pressing

Często powtarzającym się obrazkiem było niewątpliwie rozegranie akcji od tyłu na trójkę zawodników. Drużyna atakująca mogła uzyskać wtedy przewagę liczebną względem napastników rywala (3 na 2), a boczni gracze z tego tercetu mieli zapewnionych więcej kierunków podań.

Nie dosyć, że dysponowali bardzo dobrym przeglądem pola, to sprawiali jeszcze przeciwnikom problemy w kryciu. Jeśli doskoczył do nich boczny pomocnik, to najszerzej ustawiony piłkarz (Raum) stawał się wolnym zawodnikiem. Po zmianie strony gry w takim ustawieniu więcej przestrzeni zyskał m.in. David Raum i dał prowadzenie Niemcom w meczu z Japonią.

Odpowiedź na takie zestawienie znalazła reprezentacja Kanady, korzystająca z tego samego systemu, co rywal, czyli „jednoimiennego”. Dzięki temu mogła łatwo zorientować się w kryciu i doskakiwać do przeciwników 1 na 1, nie mając do pokonania dalekich dystansów. Dzięki temu aż 13-krotnie odebrała piłkę na połowie Belgii.

Brazylia z kolei zagrała dość konserwatywnie, jeśli chodzi o boki defensywy – jej skrajni obrońcy w meczu z Serbią rzadko włączali się do ataku, częściej zabezpieczając boczne sektory i utrzymując swój zespół w posiadaniu piłki. Dzięki wąskim pozycjom między kołem środkowym a linią boczną (w tzw. półprzestrzeni) byli w stanie szybko doskoczyć do rywala po stracie futbolówki i odbudować ustawienie w niższej obronie. Przeciwwagą dla ostrożniej grających Danilo i Alexa Sandro był kwartet napastników, bo każdy z trójki Richarlison, Vinicius i Neymar atakował pole karne (ten ostatni najczęściej jako wolny zawodnik), a szeroko ustawiony Raphinha pozwalał na przeniesienie gry na skrzydło.

Podobne ustawienie zaprezentowała także Hiszpania. Płaska czwórka obrońców tworzyła przewagę 4 na 2 w najniższej linii, dzięki czemu boczni defensorzy mogli bez żadnego trudu podciągnąć z piłką na połowę Kostaryki i rozszerzyć grę do skrzydła. To natomiast pozwalało na ponowne otwarcie środka, a konsekwencje tych działań przybliżymy w kolejnej części analizy.

Asymetrycznie fantastycznie

W przywołanych sektorach bocznych również dochodziło do ciekawych przetasowań. W kilku zespołach, m.in. Anglii, skrzydłowy występował szeroko (Saka), czasem nawet poza boiskiem, a skrajny obrońca (Trippier) „wcinał się” wtedy w kierunku osi środkowej. Po drugiej stronie dochodziło zaś do odwrotnej sytuacji – boczny pomocnik zajmował centralne miejsce w linii ataku (Sterling), a defensor po jego stronie wędrował ku linii bocznej (Shaw). To nierównomierne, asymetryczne ustawienie pozwalało zespołom skupiać rywali po jednej stronie placu gry i finalizować atak po drugiej.

Dobrze współgrało to z wiodącymi nogami skrzydłowych. Jeśli operowali stopami przeciwnymi do strony boiska (np. lewonożny gracz przy prawej linii bocznej) mieli do dyspozycji całe pole przed sobą.

Szeroki kąt widzenia sprawiał też, że byli w stanie posłać futbolówkę niemal w każdym kierunku i, co najważniejsze, pchnąć akcję zespołu do przodu – już pod samo pole karne.

Asymetria była doskonale widoczna w meczu Amerykanów z Walią, gdzie obaj boczni obrońcy USA zachowywali się w ataku zupełnie inaczej. Lewy pełnił rolę ofensywnego wahadłowego, ustawionego głęboko na połowie przeciwnika, a prawy zawężał pozycję do środka, tworząc de facto trójkę obrońców. Celem takiej gry było wzmocnienie środka pola w rozegraniu piłki i oskrzydlenie akcji po drugiej stronie, lecz ostateczny cios miał nadejść zupełnie niespodziewanie.

Tak, jak w meczu Anglików z Iranem, początkowo szeroko ustawiony skrzydłowy (Saka) wbiegał w drugie tempo w pole karne…

…co pozwalało mu na wyskok zza pleców obrońcy, który w ogóle go nie widział. W ten sposób pierwszego gola w turnieju dla zespołu Gregga Berhaltera zdobył Timothy Weah, a w kolejnych spotkaniach tendencje te zaczęły się powielać.

Ślepnąc od krycia

Podstawą korzystania z tzw. ślepej strony defensorów jest ich skupienie się na piłce znajdującej po drugiej stronie boiska. Po takiej akcji groźny strzał przy słupku bramki Kamerunu oddał Ruben Vargas…

… podobnie jak Marco Asensio, pełniący rolę „fałszywej dziewiątki” w kadrze Hiszpanii.

… czy Kasper Dolberg z Danii po „klasycznym” dośrodkowaniu spod linii końcowej i wbiegnięciu na róg pola bramkowego.

Wychodzenie, przesuwanie i od własnej bramki oddalanie

Pierwsza kolejka mundialu odznaczała się również wieloma pomysłami na grę w zorganizowanej obronie. Niektóre zespoły, jak Arabia Saudyjska, decydowały się na wysoki blok obronny, lecz musiały jednocześnie zadbać o bliskie odległości między liniami, by rywale nie mogli grać wewnątrz ich bloku. Pomimo zwycięstwa z Argentyną, piłkarze Herve Renarda pozwalali „Albicelestes” na wykonywanie podań zarówno przed, jak i za ostatnią linię obrony. Mogą mówić o dużym szczęściu, ponieważ mało brakowało, by mistrzowie Ameryki Południowej prowadzili do przerwy kilkoma bramkami.

Arabia skorygowała swoje ustawienie dopiero po przerwie, zaś Korea Południowa tworzyła zwarte szyki już od pierwszej minuty. Ich zestawienie w 4-4-2 na czterech pasach własnej połowy pozwalało im sprawnie obniżać ustawienie i podwyższać, doskakując agresywnie do rywala z piłką. W efekcie Urugwajczycy nie mogli znaleźć wolnej przestrzeni ani pomiędzy formacjami, ani przed bramkarzem.

Wracając do Arabii należy przyznać, że w drugiej części meczu z Argentyną Saudyjczycy zaprezentowali niebywałą dyscyplinę w grze obronnej. W obliczu korzystnego wyniku (2:1) stopniowo obniżali swój blok defensywny, dokładając do ostatniej linii piątego, szóstego, a nawet siódmego gracza, lecz nie ucierpiała na tym presja na Argentyńczyka z futbolówką przy nodze. Niewątpliwie ustawienie 6-3-1 wymagało od pomocników pokonywania bardzo dużych odległości, lecz ci wywiązali się ze swojej roli znakomicie.

Dodatkowy defensor w linii obrony pojawiał się również w składzie np. Kostaryki, co pozwoliło jej bezpośrednio kryć Hiszpana znajdującego się między liniami. Po przejściu na piątkę obrońców Kostarykańczycy w największym stopniu ograniczyli współczynnik goli oczekiwanych „La Furia Roja”, który ostatecznie wyniósł aż 3.53 xG.

Piąty i szósty obrońca pojawiał się nie tylko wewnątrz linii defensywy, ale też na boku. W reprezentacji Polski obaj skrzydłowi (Zalewski) schodzili do najniżej ustawionej formacji, blokując dośrodkowania w pole karne. Dzięki temu światło bramki chroniła połowa graczy z pola „Biało-czerwonych”…

…a w kadrze Urugwaju chwilami nawet siedmiu graczy. Wówczas boczny sektor boiska domykał wycofujący się skrajny napastnik (Nunez).

To, czego brakowało Polakom w meczu z Meksykiem, zaprezentowali kilkukrotnie piłkarze Diego Alonso. Po zebraniu piłki w okolicach koła środkowego, do szybkiego ataku błyskawicznie ruszało aż pięciu Urugwajczyków, co zapewniało im możliwość oskrzydlenia akcji i wykończenia już w polu karnym. To wszystko działo się w ciągu kilku sekund, co pokazuje, że intensywność działań w każdej fazie gry może być kluczem do osiągnięcia dominacji nad rywalami.

***

Podziękowania dla Filipa Nowickiego za pomoc merytoryczną.

MAREK MIZERKIEWICZ

WIĘCEJ O MISTRZOSTWACH ŚWIATA:

Weszło
27.11.2022

STAN MUNDIALU #8 – NIEMCY GRAJĄ DALEJ, KANADA ODPADA

Stan Mundialu i kolejne mecze do omówienia! Zapraszają Wojciech Kowalczyk, Mateusz Janiak, Michał Kołkowski i Paweł Paczul.
27.11.2022
Mistrzostwa Świata 2022
27.11.2022

Niemcy remisują z Hiszpanią i zwiększają swoje szanse

Jeden punkt po dwóch meczach to na pewno nie jest szczyt marzeń Niemców, tym bardziej że nie są przecież całkowicie zależni od siebie – oczywiście muszą ograć Kostarykę, ale istnieją kombinacje wyników Japonii i Hiszpanii, które nieco komplikują im sprawę. Niemniej biorąc pod uwagę to, że jeszcze przed 83. minutą mieli tych punktów zero, a swoją pozycję cholernie trudną, to i tak muszą się cieszyć. HISZPANIA – NIEMCY 1:1. MISTRZOSTWA ŚWIATA 2022 Można […]
27.11.2022
Suche Info
27.11.2022

Derby Izmiru przerwane, bo kibic zdzielił bramkarza chorągiewką [WIDEO]

Nie, to nie pomyłka w tytule. Autentycznie fan Goeztepe wtargnął na murawę, wyciągnął chorągiewkę z rogu, zabiegł od tyłu Ozana Oezenca z Altay i dwukrotnie uderzył. Mecz – oczywiście – przerwano. Zadyma wisiała w powietrzu od początku, grę wstrzymano przed upływem 20 minut, bo jedni kibice obrzucili drugich środkami pirotechnicznymi i byli ranni. Na boisko wjechały dwie karetki, rozpoczęto udzielanie pomocy i właśnie w tamtym momencie jeden z widzów nie wytrzymał. Wyrwał chorągiewkę […]
27.11.2022
Suche Info
27.11.2022

Książę Arabii Saudyjskiej o porażkę z Polską obwinia sędziego

Według księcia Arabii Saudyjskiej Abdula Rahmana Bin Mosaada Zielone Sokoły poniosły porażkę z Polską 0:2 z powodu błędów arbitra. Saudyjski książę swoje stanowisko przedstawił na Twitterze. – Reprezentacja Arabii Saudyjskiej mimo dzisiejszej niezasłużonej przegranej rozegrała dwa efektowne mecze i moim zdaniem pod względem zaprezentowanego poziomu to nasz najlepszy występ w mistrzostwach świata. Sędzia powinien wyrzucić w pierwszej połowie polskiego obrońcę z boiska, tak samo w drugiej. […]
27.11.2022
Suche Info
27.11.2022

Kramarić: Chorwacja pokazała, kto kogo wydymał

Chorwacja nie dała szans Kanadzie, której sprawiła surowe i bezlitosne lanie 4:1. Po zwycięstwie zawodnicy z Bałkanów odnieśli się do prowokacyjnych zapowiedzi selekcjonera The Canucks Johna Herdmana, który twierdził, że jego zawodnicy wydymają przeciwników. – Powiedziałem swoim piłkarzom, że pasują tutaj i po prostu idziemy dalej. Idziemy i wydymamy Chorwację – stwierdził po pechowej porażce z Belgią 0:1 w 1. kolejce fazy grupowej. Po dzisiejszej przegranej te słowa wróciły do szkoleniowca. – Chciałbym […]
27.11.2022
Mistrzostwa Świata 2022
27.11.2022

Chorwaci jeszcze żyją i mają się dobrze. Kanada ich nie roz****ła

– Kanadyjska małpo, ja jeszcze żyję – zapewne takie słowa wypowiedzieliby Chorwaci, gdyby tylko znali twitterowe poczynania jednego z kontrowersyjnych byłych działaczy PZPN. Niestety raczej nie mają pojęcia o jego istnieniu, więc wystarczy, że przemówili na boisku. Spora część opinii publicznej zaczynała dochodzić do wniosku, że reprezentacja Chorwacji powoli się kończy i wicemistrzowie świata są już tylko mglistym wspomnieniem. Wszyscy byli zauroczeni młodą, krzepką i pełną fantazji kadrą Kanady, której pary […]
27.11.2022
Mistrzostwa Świata 2022
27.11.2022

Niemcy remisują z Hiszpanią i zwiększają swoje szanse

Jeden punkt po dwóch meczach to na pewno nie jest szczyt marzeń Niemców, tym bardziej że nie są przecież całkowicie zależni od siebie – oczywiście muszą ograć Kostarykę, ale istnieją kombinacje wyników Japonii i Hiszpanii, które nieco komplikują im sprawę. Niemniej biorąc pod uwagę to, że jeszcze przed 83. minutą mieli tych punktów zero, a swoją pozycję cholernie trudną, to i tak muszą się cieszyć. HISZPANIA – NIEMCY 1:1. MISTRZOSTWA ŚWIATA 2022 Można […]
27.11.2022
Mistrzostwa Świata 2022
27.11.2022

Chorwaci jeszcze żyją i mają się dobrze. Kanada ich nie roz****ła

– Kanadyjska małpo, ja jeszcze żyję – zapewne takie słowa wypowiedzieliby Chorwaci, gdyby tylko znali twitterowe poczynania jednego z kontrowersyjnych byłych działaczy PZPN. Niestety raczej nie mają pojęcia o jego istnieniu, więc wystarczy, że przemówili na boisku. Spora część opinii publicznej zaczynała dochodzić do wniosku, że reprezentacja Chorwacji powoli się kończy i wicemistrzowie świata są już tylko mglistym wspomnieniem. Wszyscy byli zauroczeni młodą, krzepką i pełną fantazji kadrą Kanady, której pary […]
27.11.2022
Weszło
27.11.2022

Już nie laga, a dalekie podanie. Jak Michniewicz wyciągnął wnioski i wykorzystał „efekt Lewego”?

Po meczu reprezentacji Polski z Meksykiem spadła na biało-czerwonych zasłużona krytyka. Czesław Michniewicz mówił, że „nie nauczy gry w piłkę zawodników w trzy dni”. Ale kadra przeszła częściowe przeobrażenie. Owszem, graliśmy z zespołem o niższej jakości od Meksyku, natomiast modyfikacja taktyki oraz sposobu grania okazała się strzałem w dziesiątkę. Choć znów dostaliśmy potwierdzenie na to, że droga dominacji oraz kontroli nie jest dla nas. Tak, krytykowałem sposób gry reprezentacji w starciu z Meksykiem. I nadal […]
27.11.2022
Mistrzostwa Świata 2022
27.11.2022

Lwy Atlasu zaryczały z pełną mocą! Belgia ofiarą

Reprezentacja Maroka gdzieniegdzie była typowana na czarnego konia mundialu w Katarze i nie ma wątpliwości, że jak najbardziej są ku temu podstawy. Lwy Atlasu już przeciwko Chorwacji sprawiły dobre wrażenie, a dziś z Belgią zaryczały z pełną mocą. Czerwone Diabły nie miały zbyt wielu argumentów, żeby im się przeciwstawić.  Marokańczycy mieli prawo przystąpić do meczu lekko rozkojarzeni. Już po odegraniu hymnów okazało się, że ich podstawowy bramkarz Bono nie będzie w stanie wystąpić. Z marszu […]
27.11.2022
Weszło
27.11.2022

Białek z Kataru: Kawaii po zwycięstwie, kawaii po porażce

– Może to, że często malujemy sobie flagę na policzkach? – zastanawia się młoda Japonka, gdy pytam ją w kolejce do wejścia na Ahmad bin Ali Stadium o zachowania typowe dla japońskiej kultury kibicowania. – Gdzie jest więc twoja flaga? – pytam w kontrze i po chwili dociera do mnie, co zrobiłem. Zupełnie niepotrzebnie wprowadziłem ją w zakłopotanie, po którym usłyszałem „I’m sorry”. Gdyby chciała mnie przepraszać w języku japońskim, miałaby do wyboru dwadzieścia różnych słów […]
27.11.2022
Weszło
27.11.2022

Wojtek, to była twoja chwila prawdy

Życie to tylko chwile, a w sobotę była chwila prawdy Wojciecha Szczęsnego. Chwila, w której wreszcie pokazał prawdziwego siebie. Chwila, w której w ważnym momencie nareszcie był wielki. Chwila, która zmieni jego obraz w świadomości kibiców reprezentacji, czyli tak naprawdę większości Polaków. 1929 rok, Madryt. Podczas jednej z obfitych, szczodrze podlanych kolacji Ernest Hemingway pojadł obficie i popił szczodrze. Wspaniały wieczór, jeden z wielu. Tak trzeba żyć! Jednak żarcie i alkohol uśpiły […]
27.11.2022
Liczba komentarzy: 3
Subskrybuj
Powiadom o
guest

3 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments
Analizator
Analizator
2 dni temu

W tekście jest błąd merytoryczny. Systemy jednoimienne to nie zawsze systemy te same, stosowane przez druzyny (taka sytuacja jest tylko w przypadku 3-4-3 na 3-4-3 i 4-4-2 na 4-4-2).

Cyt: 'korzystająca z tego samego systemu, co rywal, czyli „jednoimiennego’

Poza tym dobry tekst!!! 😉

Dumny Rosjanin
Dumny Rosjanin
2 dni temu

Screen z radzieckiego streama xd

Piwko
Piwko
2 dni temu
Reply to  Dumny Rosjanin

To bułgarskie kanały. Może autor tam siedzi?