Wieczysta zwolniła Zeljko Kopicia, a jego następcą został właśnie Jacek Zieliński. Czy doświadczony szkoleniowiec dotrwa do końca sezonu? Cierpliwość nie jest mocną stroną właściciela Wieczystej. Wybór trenera poprzednio okazał się najgorszym z możliwych. Kopić był prawdopodobnie najgorszym zagranicznym trenerem w historii Ekstraklasy! Tym razem sięgnięto zatem po sprawdzonego Polaka. A nuż się uda!
Pod koniec sierpnia przedstawiłem analizę pracy trenerskiej Zeljko Kopicia, zanim zaczął pracę w Wieczystej Kraków. Za kadencję w każdym z klubów przyznałem mu ocenę w skali szkolnej:
- Lucko: 4-
- Cibalia: 2
- NK Zagrzeb: 5
- Slaven: 3+
- Hajduk: 2+
- Pafos: 3+
- Dinamo Zagrzeb: 5
- Botew: 4-
- Dinamo Bukareszt: 5+
Średnia wypadła gdzieś między trzy plus a cztery minus. Bywali w Ekstraklasie trenerzy z gorszymi CV. Pytałem: który Kopić wylosuje się tym razem – ten kiepski z Hajduka albo Cibalii, czy ten całkiem niezły z jednego lub drugiego Dinama?
Zeljko Kopić najgorszym zagranicznym trenerem w historii Ekstraklasy
No to już znamy odpowiedź na to pytanie. Szkoleniowcowi, który nie potrafił wygrać żadnego meczu, należy się za ostatnie dziesięć tygodni pała. Trudno nawet dodać do niej małego plusika za remis z Widzewem. Czy można było to przewidzieć? Owszem. W sierpniu podkreślałem:
Problem jest jednak inny. To sama Wieczysta Kraków. Trudno uwierzyć, by Wojciech Kwiecień cierpliwie czekał, aż Kopić zacznie wygrywać. W listopadzie może być już po nim, nawet jeśli krakowski klub nie będzie ostatni w tabeli.
Sprawdziło się co do miesiąca. Przy czym sytuacja jest jeszcze gorsza od przewidywanej, bo Wieczysta jest ostatnia w tabeli.
Chorwat nie zdołał wygrać żadnego meczu. Przegrał z Wisłą Kraków, Pogonią, Śląskiem, Jagiellonią i Górnikiem, a także z Avią Świdnik w Pucharze Polski. Zremisował w Łodzi i z Zagłębiem Lubin. W siedmiu meczach ligowych zdobył dwa punkty.
Czeskie wynalazki w zespołach z problemami
W polskiej Ekstraklasie pracowało łącznie prawie stu trenerów zagranicznych. Bywali wśród nich lepsi i gorsi, ale słabszych od Kopicia ze świecą szukać.
W 2004 roku Pogoń wywalczyła awans z duetem Bogusław Baniak i Bogusław Pietrzak u sterów. W Ekstraklasie właściciel Antoni Ptak postanowił jednak, że potrzebny będzie zaciąg zagraniczny. Prowadzący wtedy Górnika Czech Verner Licka polecił przedsiębiorcy spod Łodzi swojego rodaka Pavla Maturę. Pod jego wodzą Granatowo-Bordowi przegrali u siebie z Legią. W drugiej kolejce mierzyli się z… Górnikiem Licki. Przegrali 0:4 i Matura został zwolniony. W jego miejsce wrócił zestaw Baniak – Pietrzak. W międzyczasie Czech zdołał jednak pokonać w Pucharze Polski czwartoligową Spartę Świdnica.
Martin Pulpit i Paweł Sibik
Oprócz niego tylko jeden trener zagraniczny nie potrafił zdobyć w Ekstraklasie nawet punktu. We wrześniu 2009 ostatni raz w Ekstraklasie Odrę Wodzisław poprowadziła legenda tego klubu, czyli Ryszard Wieczorek. Sprowadzono w jego miejsce Czecha Martina Pulpita. Przegrał 1:3 z Ruchem Chorzów. A że akurat miała miejsce przerwa reprezentacyjna – ta, w której po odejściu Beenhakkera tymczasowy selekcjoner Stefan Majewski przegrał z Czechami i Słowacją – włodarze Odry mieli dużo czasu na myślenie. I wymyślili, że po jednym meczu się z Pulpitem pożegnają.
Na Wikipedii ludzie często próbują edytować swoje własne biogramy, by wypaść nieco lepiej, niż wygląda to w rzeczywistości. W przypadku Martina Pulpita jest odwrotnie, bo jego biografia zawiera fragment:
Jego wyniki podważa wulgarny język, przerośnięte ego i brak autorefleksji. Potrafi obrażać, upokarzać i grozić zawodnikom.
Obaj Czesi prowadzili jednak swoje zespoły w zaledwie jednym lub dwóch meczach. Nie zdążyli pokazać pełnej gamy swoich możliwości. Co innego Kopić. Siedem meczów plus jeden w Pucharze Polski to już znacznie pokaźniejsza próbka. Okazuje się, że na takim dystansie nikt dotąd nie wypadł tak słabo jak Chorwat z Wieczystej.
Taki trener z zagranicy to skarb. Dla przeciwników
Mocne kandydatury mieliśmy okazję oglądać wcale nie tak dawno. Rok temu Piast sięgnął po trenera z drugiej ligi szwedzkiej. Max Molder miał wnieść nową jakość, ale kiepsko szło mu motywowanie zawodników do strzelania goli. W pierwszych czterech meczach jego gracze nie trafili do siatki rywali ani razu. Potem przyszły pojedyncze remisy, wygrana z rezerwami Korony w Pucharze Polski, a nawet zwycięstwo w lidze. Co prawda z Niecieczą, ale się liczy. Szwed skończył na siedmiu punktach w dziesięciu ligowych meczach (0,7 na mecz). Mimo tego dyrektor sportowy Piasta Łukasz Piworowicz chwalił wkład szkoleniowca:
Trener Molder przez pięć miesięcy pracy w klubie dał nam to, czego oczekiwaliśmy. Dał zawodnikom coś, co w dzisiejszej piłce jest bardzo ważne i na czym będziemy mogli budować przez kolejne sezony, czyli pewność gry z piłką przy nodze, pod presją, umiejętność wychodzenia z trudnych sytuacji. Do tego dołożył dużą dawkę profesjonalizmu i trochę innego spojrzenia na futbol. Mamy dziś drużynę, która bardzo dobrze czuje się w pressingu. We wszelkich rankingach jesteśmy w pierwszej trójce pod względem gry defensywnej w strefie ataku. Tych dobrych rzeczy, które otrzymaliśmy dzięki zatrudnieniu trenera Moeldera jest wiele.
Zaraz po odejściu Moldera, z Legii wyrzucono Edwarda Iordanescu. W jego miejsce trenerem został Inaki Astiz. Byłemu zawodnikowi klubu wyrządzono jednak krzywdę, bo do tej roboty kompletnie się nie nadawał. Kontynuował złą passę zapoczątkowaną przez Rumuna, która skończyła się najgorszą w historii klubu serią jedenastu meczów bez wygranej i zimą spędzoną w strefie spadkowej. Hiszpan smaku zwycięstwa zaznał dopiero w swoim ostatnim meczu przeciwko Lincolnowi z Gibraltaru. W 6 meczach ligowych zdobył trzy punkty (0,5 punktu na mecz). Trzeba jednak pamiętać, że był tylko trenerem tymczasowym, który czekał na przyjście do klubu Marka Papszuna. W dodatku to trener zagraniczny tylko w teorii, bo ostatnie lata spędził w Polsce.
Trener Pala, czyli przynajmniej było ciekawie
W marcu 2023 roku ratować Ekstraklasę w Gdańsku przybył David Badia. Przemysław Michalak ostrzegał, że w poprzednich klubach mieli dość Hiszpana. Badia przegrał pięć z pierwszych sześciu meczów i nie zwolniono go chyba tylko dlatego, że szans na utrzymanie już nie było. Owszem, wygrał z Legią, ale był to dla Lechii już tylko mecz o pietruszkę. Zdobył pięć punktów w dziewięciu meczach (średnio 0,56 na mecz). Dziś niespodziewanie prowadzi reprezentację Haiti.
Libor Pala to jedyny trener zagraniczny, który nie osiągnął nawet średniej punktu na mecz, a pracował w aż dwóch klubach Ekstraklasy. Nabrać polskich działaczy aż dwa razy to niezła sztuka.
Dziś racjonalna część Polski wyśmiewa kuriozalne pomysły na leczenie autorstwa Jerzego Zięby. A Libor Pala wyprzedził Ziębę o wiele lat. Czeski trener rewolucjonizował nie tylko futbol, ale i branżę medyczną. Kiedyś w Płocku miał kontuzjowanego piłkarza – chłopak poobijał sobie żebra. Generalnie mało poważny uraz, ale bolesny – każdy ruch, każde starcie oznacza nieprzyjemne ukłucie. Pala jednak nie chciał puszczać zawodnika na leczenie we własnym zakresie. – Chodź, coś ci pokaże – zaprosił go do gabinetu. Nasmarował chłopa jakąś maścią, położył mu na żebrach monetę i przykleił szarą taśmą. – Moneta wyciąga energię, noś kilka dni, to puści – pisaliśmy w rankingu najbarwniejszych postaci polskiej piłki XXI wieku, w którym umieściliśmy Palę na zaszczytnym 58. miejscu.
W 2003 roku objął Lecha. Rozpoczął od pucharowej wygranej w Jeleniej Górze, a potem przegrał cztery z pięciu meczów Ekstraklasy. Zwyciężył tylko z Wisłą Płock. Kibice żegnali go wyzwiskami. Trzy lata później zaangażowała go Pogoń Szczecin. Siedział w Brazylii, wybierając tamtejszych zawodników, którzy mieli zostać w Polsce gwiazdami. Jego autorski zespół zdobył punkt w trzech meczach i Czech został wyrzucony przez Antoniego Ptaka. Jego łączny bilans w Ekstraklasie to pięć punktów w dziewięciu meczach (0,45 na mecz).
Ekstraklasa ich zaskoczyła
W 2014 roku Jorge Paixao świetnie rozpoczął pracę w Zawiszy. Pokonał Legię w meczu o Superpuchar. Odpadł z europejskich pucharów, ale zespół w starciach z Zulte Waregem zaprezentował się nieźle. A do tego pokonał na inaugurację ligi Koronę. I na tym się skończyło. Portugalczyk przegrał wszystkie sześć pozostałych spotkań, choć rywali miał głównie z dołów tabeli. Bilans? Trzy punkty w siedmiu meczach, czyli średnio 0,43 punktu na spotkanie.
Tytuł najgorszego trenera zagranicznego w Ekstraklasie nosił jak dotąd raczej bezapelacyjnie Miroslav Copjak. To zwycięzca naszego rankingu w tej kategorii sprzed dekady:
Czech nie wygrał ze Świtem ani jednego meczu, do ekstraklasy wszedł tylko dlatego, że PZPN zweryfikował pamiętny baraż między jego zespołem a Szczakowianką jako walkower dla tych pierwszych. Copjak i jego ekipa dostawała w elicie praktycznie od każdego, a kto zremisował ten uznawany był za największego frajera, po pięciu porażkach z rzędu trenera w końcu zwolniono – tak pisaliśmy o nim ponad 10 lat temu.
Świt dostał się wtedy do elity i sam zespół nie do końca się tego spodziewał. Kadra była przetrzebiona dyskwalifikacjami, a klub biedny. Nic dziwnego zatem, że nieżyjący już dziś czeski trener nie był w stanie wygrać żadnego z pierwszych jedenastu spotkań zespołu z Nowego Dworu Mazowieckiego w Ekstraklasie. Jego średnia punktowa – cztery oczka w dziesięciu meczach – i tak jest jednak lepsza od tej, którą zanotował Zeljko Kopić (0,29 punktu na mecz)! A pamiętajmy, że Wieczysta pod względem wyceny składu wyprzedza pięć klubów ligi, a biorąc pod uwagę aspiracje, plasuje się w górnej połowie tabeli.
Czy da się zacząć gorzej od Kopicia?
By pokazać, jak fatalnie wypada Kopić, nie trzeba ograniczać się wyłącznie do porównywania go do trenerów zagranicznych. W bazie Transfermarkt jest ponad pół tysiąca trenerów klubów Ekstraklasy. Nie obejmuje ona czasów dawniejszych, ale w ostatnich dekadach jej pokrycie jest całkiem dobre. Tylko sześciu szkoleniowców z tego grona zanotowało w pierwszych siedmiu meczach gorszy bilans od trenera Wieczystej!
Ostatni raz Stal Mielec grała w elicie przed upadkiem w sezonie 1995/96. Na początku listopada jej trenerem został dotychczasowy asystent Jana Złomańczuka – Leszek Brzeziński. Przegrał pierwszych sześć meczów, remisując dopiero w siódmym. Zaczął więc gorzej od Kopicia. Ostatecznie jednak zdobył sześć punktów w osiemnastu spotkaniach, a więc jego średnia (0,33 na mecz) jest nieco wyższa od Chorwata.
W 1997 roku Jerzy Wyrobek także rozpoczął pracę w Sokole Tychy od punktu w pierwszych siedmiu meczach. Choć w klubie nie było już Jerzego Dudka, to zajmował bezpieczną pozycję w tabeli. Sokół borykał się jednak z wielkimi problemami finansowymi. 19 kwietnia przegrał z Górnikiem Zabrze 0:6 i więcej już na boisko nie wyszedł, bo wycofał się z rozgrywek.
Gdy turecki biznesmen Sabri Bekdas zimą 2000 roku objął Pogoń, postawił drużynie za cel awans do pucharów. Nie szło idealnie, więc trenera Mikulskiego zastąpił Mariusz Kuras. I to dopiero była katastrofa. W ostatnich siedmiu kolejkach sezonu Kuras wywalczył jeden punkt.
Siedem lat później Pogoń już pod wodzą Antoniego Ptaka dogorywała. Gdy wydawało się, że nie da się wypaść gorzej od wspomnianego Libora Pali, Bogusław Baniak powiedział: potrzymaj mi piwo! Przegrał wszystkie dziewięć meczów, notując bilans bramek 7:26. To najgorszy start w historii Ekstraklasy, ale wciąż trudno go porównywać do wyczynów Wieczystej. Pogoń wtedy praktycznie nie istniała. Klub Wojciecha Kwietnia miał niedawno mocarstwowe ambicje.
Bogusław Baniak i Mariusz Kuras
Cierpliwość czasem popłaca
Czasem jednak cierpliwość w takich przypadkach popłaca. W 2014 roku Ryszard Tarasiewicz pracę w Koronie rozpoczął od zaledwie punktu w pierwszych siedmiu meczach. Trenera jednak nie zwolniono, wygrał w ósmej kolejce i ostatecznie niewiele zabrakło mu do awansu do grupy mistrzowskiej.
Fatalny start zanotował też po covidzie trener ŁKS-u Wojciech Stawowy. Zdobył zaledwie punkt w pierwszych dziewięciu spotkaniach. Prawda jest jednak taka, że przejmował drużynę na ostatnim miejscu w tabeli i miała ona już tylko iluzoryczne szanse na utrzymanie w lidze. Stawowy prowadził potem Łodzian w 1. Lidze, ale była to jego ostatnia praca jako pierwszy trener seniorskiej drużyny.
Tylko ta szóstka zanotowała w pierwszych siedmiu meczach gorsze wyniki od Kopicia. Czy musiał on jednak zostać zwolniony? Patrząc na praktykę, jaka obowiązuje w Wieczystej pod tym względem – zdecydowanie tak. Ten klub prowadzi bowiem w zestawieniu klubów Ekstraklasy, które najwięcej razy zmieniały trenerów od 2020 roku.
Zmiany trenerów od 2020 roku:
Wieczysta 13
Radomiak 12
Widzew 10
Wisła Kraków 9
Korona 9
Śląsk 8
Zagłębie 8
Legia 8
Wisła Płock 7
Raków 6
Jagiellonia 6
Motor 6
Cracovia 5
Górnik 5
Pogoń 5
Lech 5
Piast 4
GKS 0
Skoro mimo szybkiego awansu przez kolejne szczeble ligowej drabinki Wieczysta rozstawała się z trenerem co kilka miesięcy, to czego można oczekiwać teraz, gdy zespół jest ostatni w lidze? Czy Jacek Zieliński, właśnie ogłoszony nowym szkoleniowcem zespołu, będzie ostatnim na tym stanowisku w tym sezonie?!
ZOBACZ RÓWNIEŻ
Fot. Newspix.pl
