Błyskawicznie podniósł zespół z kryzysu, awansował na mistrzostwa świata, a teraz jest już pewny awansu do dywizji A Ligi Narodów. Graham Potter zrobił z reprezentacją Szwecji dokładnie to, po co w Polsce zatrudniony został Jan Urban.
W zeszłym roku Jan Urban i Graham Potter dostali podobne zadanie: posprzątać bałagan po poprzedniku. Polski selekcjoner rozpoczął swoją misję kilka miesięcy wcześniej, gdy po długich poszukiwaniach Cezary Kulesza uznał, że to on musi ugasić pożar po aferze w Helsinkach Michała Probierza.
Potter sprzątać musiał zaś po kadencji Jona Dahla Tomassona. Duńczyk piłkarzem był świetnym, ale szwedzką kadrę zostawił w totalnej rozsypce. W czterech eliminacyjnych meczach zdobył tylko jeden punkt, a trzy porażki z rzędu kosztowały go utratę stanowiska.
I tu opowieść o dwóch strażakach zaczyna się rozjeżdżać: bo tak jak Urban wejście zaliczył dobre, jesienią dwukrotnie zremisował z Holandią i pewnie pokonał Finlandię, tak Pottera spotkało twarde zderzenie ze szwedzką rzeczywistością. W debiucie przegrał 1:4 ze Szwajcarią, później zremisował 1:1 ze Słowenią, przez co Szwedzi eliminacje zakończyli bez ani jednego zwycięstwa.
Ale od początku roku karta zaczęła się odwracać. Punktem zwrotnym było bezpośrednie starcie w marcowym barażu: mecz, choć mógł rozstrzygnąć się w obie strony, zakończył się triumfem Szwedów. Od tamtego czasu mamy już kompletny rozjazd: Potter ze Szwedami wyszedł z grupy na mundialu w USA, Kanadzie i Meksyku, a teraz z czterema wygranymi i remisem jest pewny awansu do dywizji A Ligi Narodów.
My zaś zupełnie położyliśmy czerwcowe zgrupowanie, w Lidze Narodów gramy piach, a pokonać potrafiliśmy jedynie grającą w dziesiątkę Rumunię. Ostatni mecz w 2026 roku zapewne będzie też ostatnim meczem Jana Urbana w roli selekcjonera reprezentacji Polski.
Obawiam się, że dostaliśmy właśnie bolesny dowód na to, który z selekcjonerów jest fachowcem międzynarodowej klasy, a który trenerem na poziomie – to przecież też nie żadna ujma – Ekstraklasy. Choć trudno nie odnaleźć ironii, w tym jak często sam Urban wypominał kandydatom do gry w kadrze, że wyróżniają się jedynie, właśnie, w Ekstraklasie.

Graham Potter w Szwecji. Ryzyko się opłaciło
Samo zatrudnienie Pottera było ruchem dość ryzykownym. Nie tylko dlatego, że ten dotychczas był trenerem klubowym, ale także dlatego, że pierwszy od 1961 roku eksperyment z zatrudnieniem obcokrajowca w roli selekcjonera (mowa o Tomassonie) w szwedzkiej kadrze zakończył się spektakularną klęską. W przypadku 51-latka wierzono jednak, że będzie inaczej.
Z jednej strony mieliśmy bowiem do czynienia z trenerem, z wielkimi klubami w CV – Brighton, Chelsea, West Ham United. Z drugiej – z dość nadszarpniętą reputacją, zwłaszcza po pobycie w dwóch ostatnich. Asem w rękawie miała być jednak znajomość przez Pottera szwedzkich realiów. Ten bowiem pracował w tym kraju aż przez siedem lat, prowadząc tamtejsze Östersunds.
Wiedząc, że nie ma wiele czasu na taktyczne rewolucje, Potter postanowił maksymalnie uprościć taktyczne zagadnienia. Postawił na ustawienie z trójką środkowych obrońców, a piłkarzom przydzielił konkretne, jasne boiskowe zadania.
– Potter uprościł wszystko i wyjaśnił najdokładniej, jak mamy poruszać się na boisku. To zupełnie inna gra niż u Tomassona, u którego kryliśmy właściwie jeden na jednego – tłumaczył po meczu z Ukrainą (3:1 w półfinale baraży) Jesper Karlstroem.
– Stworzył środowisko, które my, zawodnicy, lubimy. Tak na boisku, jak i poza nim. Wymaga ciężkiej pracy, ale daje też swobodę, co tworzy równowagę, której potrzebujemy. Jest fantastyczny – zachwycał się zaś nowym selekcjonerem Anthony Elanga.
– Przyszedł z jasnym planem, jak będziemy grać i czego od nas oczekuje. Jeśli otrzymujemy jasne i proste wytyczne, łatwiej nam wyjść na boisko i to zrobić – dodawał Victor Lindeloef.
Przekaz płynący z szatni był jasny – proste, jasne, przejrzyste instrukcje sprawiły, że piłkarze wiedzieli jak mają grać.

Punkt zwrotny: marcowy baraż
Przeciwko Polsce widzieliśmy Szwecję w budowie. Mającą swoje problemy w defensywie, ale jednocześnie piekielnie groźną w ataku.
To wciąż był mecz, który spokojnie mogliśmy wygrać. Zwłaszcza, że Szwedzi przystępowali do spotkania przetrzebieni kontuzjami: bez Alexandra Isaka, Dejana Kulusevskiego, Emila Holma czy Viktora Johanssona, wcześniej pierwszego bramkarza. Do tego po meczu z Ukrainą Potterowi ze składu wypadli Isak Hien, Gabriel Gudmundsson oraz Eric Smith.
A mimo tego – to Szwedzi okazali się lepsi i to oni, choć trudno mówić, by mieli już gotową drużynę, pojechali na mistrzostwa świata.
Tam potwierdziło się to, co wiedzieliśmy. Mocny atak z Gyokeresem i Isakiem sprawił, że piłkarze Trzech Koron potrafili rozbić Tunezję 5:1, ale przeciekająca defensywa spowodowała, że za chwilę takim samym stosunkiem przegrali z Holandią. Remis 1:1 z Japonią wystarczył do wyjścia z grupy, po czym z kwitkiem Szwedów odprawiła Francja (0:3).
Niby mundialowy występ Szwedów nie był jakiś szczególnie imponujący, a jednak na dobrą sprawę – wychodząca z kryzysu drużyna osiągnęła mniej więcej tyle co Polska w Katarze, gdzie także pożegnaliśmy się z mundialem w pierwszej rundzie fazy play-off pokonani przez Trójkolorowych.

Rozjazd w Lidze Narodów. Potter na fali, Urban się żegna?
Ale jesienna Liga Narodów pokazała już, że mundial był tylko kolejnym etapem budowy kadry przez Pottera. Pięć dotychczasowych spotkań to cztery wygrane i jeden remis, dzięki czemu do Wrocławia przyjeżdża ekipa już pewna awansu do dywizji A.
– Teraz odpoczywamy w hotelu i skupiamy się na meczu z Polską. Z Bośnią moi piłkarze zagrali świetnie, to był emocjonujący mecz i po takich wydarzeniach trzeba było dać chłopakom trochę odetchnąć. Nie może być tak, że siedem-osiem dni zasuwamy non stop – stwierdził na konferencji przedmeczowej Potter. Jednocześnie zapowiedział też zmiany w składzie.
– Wybiorę takich piłkarzy, którzy w mojej ocenie dadzą nam szansę na zwycięstwo. Chciałbym jednak skorzystać z całego składu, który mam do dyspozycji, bo wierzę we wszystkich chłopaków – powiedział.
Trudno więc o większy kontrast na koniec pewnego cyklu pracy Pottera i Urbana. Jeden rok kończy na luziku, rotując składem i ciesząc się ostatnim meczem LN z poczuciem dobrze wykonanego obowiązku. Drugi – ma przed sobą prawdopodobnie ostatnie spotkanie w roli selekcjonera.
Fajnie byłoby wieczorem choć trochę zepsuć szwedzkie humory, ale czy nasza drużyna jest w stanie to zrobić – można mieć wątpliwości. Może więc wyślijmy im chociaż na konferencję Łukasza Cionę?
ZOBACZ RÓWNIEŻ
fot. Newspix