Wiele wskazuje na to, że obserwujemy właśnie ostatnie zgrupowanie Jana Urbana w roli selekcjonera reprezentacji Polski. Jeśli mecze z Rumunią i Szwecją potoczą się dla Biało-Czerwonych niepomyślnie, będzie prawdopodobnie pozamiatane. Ale jak to się w ogóle stało, że przyszłość 64-latka na ławce trenerskiej kadry wisi na włosku po szesnastu miesiącach kadencji? Oto pięć – naszym zdaniem – najpoważniejszych błędów i problemów drużyny narodowej pod dowództwem Urbana
No nie ma co ukrywać, trochę pan Jan przeskrobał.
5 głównych grzechów Jana Urbana
KLĘSKA NARRACYJNA
Zaczynamy od kwestii, która nie jest fundamentalna, ale jednak istotna.
Wydawało się, że akurat na polu budowania odpowiedniej atmosfery wokół reprezentacji Jan Urban powinien spisać się dobrze. Zresztą zaczął zupełnie w porządku, umiejętnie gasząc pożary pozostawione przez Michała Probierza. Remisy z Holandią zdecydowanie na plus.
Później jednak zamienił się – z trudnych do pojęcia przyczyn – w klasycznego pana marudę. Naprawdę scyzoryk się w kieszeni otwiera, kiedy Urban znowu ze smutkiem informuje, że ma mało czasu na treningi. Bo to trochę tak, jakby pojechać na plażę o północy i załamać ręce, że nie sposób się poopalać, bo nie ma słońca. No nie ma, tak to już jest nocą. I tak to już jest, że trenerzy drużyn narodowych muszą sobie radzić z niewielką liczbą jednostek treningowych do dyspozycji. Trzeba po prostu się do tego dostosować, bo inaczej przecież nie będzie.
Ale tego malkontenctwa było znacznie więcej. Ekstraklasa? Ech, słaba liga, strach z niej kogoś zaprosić na zgrupowanie. W ogóle trudno do tej kadry kogoś znaleźć, nie ma w kim wybierać… I okej, możecie powiedzieć: Jan Urban po prostu pluje brutalnymi faktami. Ale taka komunikacja chyba nie buduje zespołu, prawda?
Memy dotyczące Karola Czubaka też nie wzięły się znikąd – Urban nieumiejętnie sprzedaje swoje decyzje opinii publicznej. A do tego czasami można odnieść wrażenie, że wytłumaczenia trenera dla pewnych posunięć są zwyczajnie nieprzemyślane. Tak było choćby w temacie Marcina Bułki. Urban najpierw kręcił nosem na jego transfer do Arabii Saudyjskiej, jednocześnie powołując Krzysztofa Piątka z ligi katarskiej. A potem coś mu się jednak odwidziało i już podczas ostatniego zgrupowania odtrąbił sukces w postaci wykreowania Bułki na nową „jedynkę” miedzy słupkami reprezentacji Polski. To po co było temat ligi saudyjskiej w ogóle wrzucać do debaty?
Podobne narracyjne potknięcia można niestety mnożyć.
DRAMAT W DEFENSYWIE
Przenieśmy się jednak wreszcie na boisko.
Najpierw: drobne usprawiedliwienie dla szkoleniowca polskiej ekipy. Bo nie jest tak, że Jan Urban przejął drużynę, w której defensywa chodziła jak szwajcarski zegarek, po czym on zaczął przy niej gmerać i cały mechanizm posypał się w diabły. Przeciwnie, reprezentacja Polski broni dostępu do własnej bramki źle lub bardzo źle od dawien dawna. Tylko że, trzeba uczciwie powiedzieć, Urban niczego na tej płaszczyźnie nie poprawił, a trochę czasu już na to miał. Pierwszym, potężnym sygnałem ostrzegawczym było eliminacyjne starcie z Maltą, w którym Biało-Czerwoni stracili dwie bramki. No a potem – równia pochyła.
Przeciekające boczne sektory boiska. Rażące pomyłki stoperów w ustawieniu. Koszmar przy defensywnych stałych fragmentach gry. Szwedzi – przeciętna obecnie ekipa, na dodatek nieustannie dręczona kontuzjami – wpakowali nam sześć goli w dwóch spotkaniach.
I tu trzeba wrzucić kolejny kamyczek do ogródka selekcjonera. Bo jak już się wydawało, że przejście na grę w czteroosobowym bloku defensywnym zafunkcjonowało nieźle i pozwoliło nam uszczelnić obronę, to Urban we wrześniowej potyczce ze Szwecją… wrócił do wahadeł. Efekt? Biało-Czerwoni po raz drugi zostali przez Skandynawów wyjaśnieni w bardzo podobny sposób. No a brak wniosków z własnych pomyłek to dla selekcjonera grzech śmiertelny.
Fool me twice, shame on me. Czy cuś takiego.
Osobna kwestia to przymykanie oka na błędy indywidualne defensorów. Jakub Kiwior ma właściwie abonament na występy w podstawowym składzie, choć eksperci – na przykład Tomasz Łapiński – nie pozostawiają na nim ostatnimi czasy suchej nitki. Jan Bednarek gra sobie w kadrze w najlepsze od jednego wielbłąda do kolejnego. No a Przemysława Wiśniewskiego pogrążyła dopiero kuriozalna refleksja na temat defensywnych wskazówek, jakie rzekomo odbierał we Włoszech. Całe szczęście, że defensor Widzewa się tak rozgadał, bo Urban gotów byłby po raz trzeci oddelegować go do pilnowania Viktora Gyökeresa.
NIEZROZUMIAŁA SELEKCJA
W przypadku wielu krytykowanych selekcjonerów – na przykład Jerzego Brzęczka – dość często powtarzały się opinie w stylu: powołuje najlepszych, ale na boisku nie działa to czy tamto. Czyli nie zgadzała się gra, ale przynajmniej selekcja była w porządku. Jeśli chodzi o Jana Urbana, trudno się pokusić o podobne stwierdzenie.
64-latek wykazuje się przedziwną niechęcią do zapraszania na zgrupowania piłkarzy, którzy ewidentnie są w formie na arenie klubowej. Ciągle zwleka, studzi nastroje. Dotyczy to zwłaszcza młodych zawodników, co ewidentnie doprowadza do szewskiej pasji kibiców, czekających na nowe twarze w zespole narodowym. Jeszcze zimą tego roku Urban tak bronił braku powołania dla Oskara Pietuszewskiego. – Wydaje mi się, że miałem rację, bo krzywda mu się nie stała, że nie był w pierwszej reprezentacji. Grał bardzo dobrze w klubie, młodzieżówce, wyjechał do odpowiedniej ligi, by stawiać pierwsze kroki poza granicami naszego kraju.
W marcu lekceważąco ocenił zaś Kacpra Potulskiego. – Uważam, że prezentuje się normalnie. Nic więcej. Normalnie. […] Nie robił błędów, ale nie było żadnego „wow” – twierdził w Kanale Zero. – Gra w Mainz, ma rozegrane jedenaście meczów i od razu ma być powołany do reprezentacji? To przepraszam, ale ubodzy jesteśmy.
Michał Gurgul? Meh. – Może tobie go brakuje, mnie nie brakuje. Moim zdaniem jeszcze jest za wcześnie.
Karol Czubak? E tam. – Troszkę mu brakuje moim zdaniem, żeby wejść do reprezentacji. Dla mnie to jest zawodnik pola karnego, potrafi się tam odnaleźć. Przede wszystkim gra głową. Uważam, że to wystarczy w Ekstraklasie, w reprezentacji nie.
Tymczasem dla Bartosza Nowaka – jak się okazuje – jest już za późno na kadrę. – Mistrzostwa Europy dopiero są za dwa lata, w sierpniu Bartosz będzie miał 33 lata. Nie wiem, czy to jest moment na wprowadzanie zawodnika w takim wieku i sprawdzanie go. Być może trzeba zrobić to z innymi młodszymi. […] My mimo wszystko patrzymy w kierunku zawodników nieco młodszych. Nic więcej, po prostu taka jest nasza koncepcja.
Ryszard Rynkowski śpiewał: „Za młodzi na sen, za starzy na grzech”, natomiast Jan Urban przez całą kadencję wyśpiewuje na konferencjach i w wywiadach: „Za młodzi na kadrę, za starzy na kadrę”. Jak mu tam akurat pasuje. No chciałoby się jednak posłuchać o bardziej merytorycznych argumentach stojących za selekcją.
OCZYWISTE BŁĘDY
Najbardziej dziwią sytuacje, w których trener Biało-Czerwonych trafnie pewne sprawy diagnozuje, a potem – cholera wie – zapomina o tym? Niełatwo to wyjaśnić. Urban zachowuje się jak saper, który nie rozbraja wykrytej miny, tylko na nią włazi, by się przekonać, czy na pewno wybuchnie.
Uwaga, spoiler: mina wybucha.
Weźmy takiego Jakuba Kiwiora na lewej obronie. Selekcjoner przez dobrych kilka miesięcy powtarzał, że chętnie przetestowałby ustawienia z czwórką w tyłach, ale nie uśmiecha mu się wystawianie gracza Porto w roli lewego defensora. – Kuba to jest jeden z niewielu naszych lewonożnych obrońców, rozegrał parę meczów na lewej obronie, choć ja nie jestem do końca do tego przekonany. Natomiast jest taka alternatywa – mówił Urban przed wakacjami. I co się dzieje w spotkaniu Ligi Narodów z Bośnią i Hercegowiną? Kiwior ląduje na lewej obronie, prezentuje się nędznie, kończy występ po 45 minutach. Szok!
Podobnie było z Tymoteuszem Puchaczem, który w spotkaniu ze Szwecją wylądował na wahadle, choć miał być próbowany jako lewy obrońca – tak jak gra w klubie. O efektach tego nikomu niepotrzebnego eksperymentu nie trzeba chyba dodatkowo przypominać.
Po co szukać kwadratowych jaj?
SŁABE WYNIKI
Punkt finałowy i – co tu kryć – najważniejszy.
W ostatnich latach debaty o reprezentacji Polski często uciekamy – jako dziennikarze, jako kibice – myślami w przyszłość. Chcemy coś budować albo przynajmniej przebudowywać. Wciąż wałkowana jest kwestia „odmłodzenia” kadry. No i tak budujemy, budujemy, budujemy, tylko że wychodzi z tego coraz większy bałagan i pobojowisko. Może zatem lepiej skończyć z tymi długofalowymi wizjami? Owszem, myśleć strategicznie należy, ale to powinno być domeną działaczy Polskiego Związku Piłki Nożnej i, patrząc szerzej, przedstawicieli Ministerstwa Sportu i Turystyki.
A jak selekcjoner zaczyna zbyt często myśleć o niedzieli, to kończy zgodnie z dalszym ciągiem tego popularnego powiedzonka. Bo na koniec dnia i tak oceniamy go wszyscy w pierwszej kolejności na podstawie wykręcanych rezultatów. Taka prawda.
No a Jan Urban wyników nie dowozi.
W porządku była pod tym kątem wyłącznie jesień 2025 roku. Dwa remisy z Holandią, triumfy nad niżej notowanymi przeciwnikami, w efekcie klepnięte baraże. Wszystko się w sumie zgadzało. Ale później? Finał baraży – w trąbę. Dwumecz z Bośnią i Hercegowiną w Lidze Narodów – w trąbę. Wyjazdowe starcie ze Szwedami w LN – w trąbę. Do tego jeszcze dostaliśmy po głowie od Ukrainy w meczu towarzyskim, no ale to akurat mniej istotne, choć na pewno trenerowi nie pomogło.
Porażkami jeszcze nikt drużyny – nomen omen – nie zbudował.
Z dywizją B Ligi Narodów raczej się nie pożegnamy, Rumunia była tak uprzejma, by pogrążyć się w jeszcze poważniejszym kryzysie od nas, ale awans – nie oszukujmy się – także nam za bardzo nie grozi. No i dlatego w zasadzie nie ma jakiegoś wynikowego punktu zaczepienia, by dziś Urbana bronić. Albania? Wymęczone, przepchnięte zwycięstwo po indywidualnym błysku. Rumunia? Bardzo specyficzne, szczęśliwe okoliczności. Efektowna strzelanina, jasne, tylko że została natychmiast przyćmiona porażką w Bośni. No a przecież nie będziemy się teraz cofać do, dajmy na to, wygranej z przeciętniakami z Finlandii, żeby komplementować za nią selekcjonera. To było ponad rok temu.
Zresztą sam Jan Urban doskonale to rozumie.
– Co można poprawić? Wyniki – powiedział na ostatniej konferencji prasowej.
To już zgrupowanie ostatniej szansy, by tego dokonać.
fot. NewsPix.pl
