Koszyki eliminacji Euro 2028 są już prawie w pełni rozstrzygnięte. Polska znajdzie się w trzecim. Pierwszy raz w kwalifikacjach Euro będziemy losowani z tego samego poziomu co Albania, Gruzja i Czarnogóra. Nigdy dotąd wyżej od nas nie znalazła się Irlandia Północna. Tylko dwa razy w historii byliśmy rozstawieni niżej. Czeka nas trudna walka o finały mistrzostw Europy, do których przecież po ich powiększeniu wydawało się, że nie da się nie awansować.
Koszyki eliminacji Euro 2028
Wiemy już prawie wszystko o koszykach eliminacji do Euro 2028.
W pierwszym znalazły się drużyny z pierwszych trzech miejsc w grupach Dywizji A Ligi Narodów:
1. koszyk: Anglia, Portugalia, Francja, Holandia, Hiszpania, Belgia, Dania, Niemcy, Włochy, Grecja, Norwegia i Chorwacja.
W drugim zespoły z ostatnich miejsc w Dywizji A oraz dwóch pierwszych w Dywizji B, a zatem miejsca dla nas zabrakło:
2. koszyk: Walia, Serbia, Turcja, Czechy, Szwajcaria, Szwecja, Austria, Węgry, Irlandia Północna, Bośnia i Słowenia.
W trzecim – pozostałe drużyny z Dywizji B oraz zwycięzcy grup Dywizji C:
3. koszyk: Polska, Szkocja, Ukraina, Izrael, Rumunia, Gruzja, Macedonia, Czarnogóra, Albania, Słowacja i Islandia.
W czwartym jest miejsce dla reszty Dywizji C:
4. koszyk: Estonia, Białoruś, Cypr, Wyspy Owcze, Finlandia, Mołdawia, Armenia, Bułgaria, Luksemburg, Kazachstan, Łotwa, San Marino.
Ostatni koszyk to Dywizja D:
5. koszyk: Malta, Azerbejdżan, Litwa, Andora, Gibraltar i Liechtenstein
Preferencje dla Wysp Brytyjskich
Uważny czytelnik zauważy dwie ciekawostki. Po pierwsze: brakuje dwóch krajów. Oczywiście poza Rosją. Nie wiadomo jeszcze, do którego z koszyków trafią Irlandia i Kosowo. Jeśli w dzisiejszym starciu tych zespołów w Dublinie wygrają goście, to oni wskoczą do drugiego koszyka. W przeciwnym wypadku znajdzie się w nim Irlandia.

Po drugie: w koszykach są drużyny gospodarzy Euro 2028. Anglia, Szkocja, Walia i Irlandia będą normalnie uczestniczyły w kwalifikacjach. Jednak jeśli się w nich potkną, dla dwóch najlepszych spośród gospodarzy bez awansu bezpośredniego przyznane zostanie miejsce w finałach. Co ciekawe, losowanie odbędzie się w Belfaście, choć Irlandia Północna nie będzie gospodarzem turnieju. Do każdej z grup eliminacyjnych będzie też mógł trafić tylko jeden kraj-organizator. Z Walią, Anglią, Szkocją i Irlandią nie będzie też mogła w kwalifikacjach rywalizować Irlandia Północna.
Losowanie odbędzie się 6 grudnia. Wpływ meczu ze Szwecją na naszą pozycję jest niewielki, ale jednak istnieje. Niezależnie od wyniku znajdziemy się w trzecim koszyku. Jednak jeśli zajmiemy ostatnie miejsce w grupie, to zagramy w marcowych barażach o utrzymanie w Dywizji B. W tym czasie będą toczyły się już spotkania w eliminacjach Euro 2028. Oznacza to, że w takim wypadku będziemy mieli znacznie większe szanse na znalezienie się w grupie czterozespołowej. Jej uczestnicy rozegrają między sobą marcowe mecze kwalifikacyjne, a my wtedy będziemy się męczyli w barażach z Estonią, Wyspami Owczymi, Cyprem lub Białorusią.
Na Euro 2028 awansują zwycięzcy grup oraz osiem z dwunastu zespołów z drugich miejsc. Pozostali wicemistrzowie grup trafią do baraży. Spotkają się w nich z zespołami najwyżej notowanymi w zakończonej właśnie Lidze Narodów. Polsce niestety uciekła już szansa awansu z tych rozgrywek do play-offów. Musimy zatem zająć przynajmniej drugie miejsce w grupie eliminacyjnej, choć losowani będziemy z trzeciego koszyka.
„Przeciętnie” trudna grupa, na jaką możemy trafić, to: Belgia, Turcja, Bułgaria.
Źli trenerzy wywalczyli nam pierwszy koszyk
Sprawdźmy historię przydziału Polski do koszyków. Jak często byliśmy niżej rozstawieni? Z kim jesteśmy notowani na równi pierwszy raz w historii? Kto nigdy dotąd nie był wyżej od nas? Kto najczęściej trafiał do tego samego koszyka, co my?
Uwzględniam tylko eliminacje do mistrzostw świata od 1970 roku oraz do Euro od 1984 roku. Wcześniej rozstawień albo nie było, albo odbywały się na innych zasadach.
Sześć razy w historii byliśmy wśród najwyżej rozstawionych drużyn. Było tak za czasów naszej świetności do 1986 roku oraz w eliminacjach dwóch ostatnich turniejów o mistrzostwo kontynentu. Mocno narzekaliśmy na wyniki Brzęczka i Michniewicza w Lidze Narodów. Ale ledwo, ledwo, a jednak udało im się wtedy osiągnąć bilans dający pierwszy koszyk, co nie udało się wielu potęgom.

Najczęściej jednak lądowaliśmy w drugim koszyku. Za największymi hegemonami, ale jednak wyżej od słabeuszy. Prawie zawsze było to grono takich jak my. A zatem zespołów, które mają w głowie awans do wielkiego turnieju właściwie w każdych eliminacjach, ale jednocześnie nie jest on oczywisty i powinien być traktowany jako sukces.
Ośmiokrotnie byliśmy notowani w trzecim koszyku. Tak wyglądały nasze najczarniejsze lata dziewięćdziesiąte i początek XXI wieku. To było także nasze miejsce w eliminacjach Euro 2016 i mundialu 2018.
Da się gorzej! Czwarty koszyk
Oczywiście trzeba pamiętać, że dość mocno zmieniała się w czasie liczebność koszyków, a także przybywało członków UEFA. Zdarzył nam się koszyk sześciozespołowy, jak przed mundialem 1994, ale też… dziesięciozespołowy przed Euro 2004. Teraz jest jeszcze ciekawiej, bo grup w eliminacjach Euro 2028 (a zatem zespołów w każdym koszyku) jest aż dwanaście. Gdyby grup było osiem, znaleźlibyśmy się teraz w… czwartym koszyku.
Tak nisko byliśmy dotąd tylko dwa razy. Pierwszy raz przed Euro 2000 zrzuciły nas tam porażki za kadencji Henryka Apostela i Antoniego Piechniczka. Jednak swój wkład w tak niską lokatę miał też Janusz Wójcik. Na zakończenie przegranych przez Piechniczka eliminacji grał, jak się wydawało, o nic z Gruzją. Przegrał 0:3 i to nasz rywal o ułamki punktów wyprzedził nas i zepchnął do czwartego koszyka.
Wójcikowi niewiele zabrakło wtedy do baraży. Gdyby nie porażka w Tbilisi, naszym rywalem mogła być zamiast potężnej Szwecji, słabiutka Macedonia.
Drugi raz na dno spuściła nas katastrofalna końcówka kadencji Beenhakkera i granie przez Smudę wyłącznie meczów towarzyskich przed Euro 2012. Nasz ranking FIFA spadł przed eliminacjami mundialu w 2014 roku tak bardzo, że ledwo załapaliśmy się do czwartego koszyka! Gdybyśmy spadli o jedno miejsce, w nasze miejsce wskoczyłaby Armenia.
A zatem niżej rozstawieni niż teraz byliśmy tylko dwa razy.
Jan Urban przechodzi do historii
W jak wielkim kryzysie się znaleźliśmy, najlepiej świadczy fakt, że po raz pierwszy w historii znaleźliśmy się w jednym koszyku eliminacyjnym z Albanią, Gruzją i Czarnogórą (dołączy do nich jeszcze Irlandia lub Kosowo). Z dwoma pierwszymi krajami byliśmy notowani na tym samym poziomie w kwalifikacjach mundialu. Z Czarnogórą jesteśmy w jednym koszyku po raz pierwszy w historii!

Według moich danych także po raz pierwszy jesteśmy rozstawieni niżej niż Irlandia Północna. Łączy nas z tym krajem jedno: dla selekcjonerów Polski i Ulsteru liga krajowa nie istnieje. Tyle że w przypadku Michaela O’Neilla ma to uzasadnienie, bo krajowe rozgrywki są na bardzo niskim poziomie, a wszyscy poważni piłkarze grają w Anglii (a Brad Lyons w Szkocji), a uczulenia Jana Urbana na Ekstraklasę nie da się wyjaśnić.
Pół żartem, pół serio można stwierdzić, że Jan Urban załatwił nam też jeszcze jedno: uniknęliśmy w eliminacjach Euro 2028 rywalizacji, w której polityka mogłaby zdominować atmosferę na trybunach. Skoro jesteśmy rozstawieni w tym samym gronie co Ukraina i Izrael, to nie trafimy na żaden z tych krajów. Szkoda tylko, że oba nie grają meczów domowych u siebie, co stawia akurat ich rywali w dość korzystnej sytuacji.
Dziesiąty raz jesteśmy w jednym koszyku z Rumunią
Już po raz dziewiąty w historii znajdziemy się w jednym koszyku ze Szkotami. To jednak nie jest rekord. Aż dziesięć razy byliśmy rozstawieni wspólnie z Węgrami. Madziarzy byli z nami na równi pochyłej w latach 1990-2000, kiedy to za każdym razem (!) byliśmy z nimi w jednym koszyku. Teraz do Węgrów dołącza Rumunia. Kulki z nazwami naszych krajów będą mieszane ze sobą także po raz dziesiąty.
Dość zaskakujący jest fakt, że jeżeli liczyć tylko kwalifikacje od połowy lat dziewięćdziesiątych, kiedy dołączyły do UEFA liczne kraje, najczęściej w jednym koszyku z Polską lądowała… Chorwacja. Mieliśmy to szczęście, że dzięki temu nigdy nie trafiliśmy na nią w eliminacjach. To o tyle dziwne, że ten kraj zdobył przecież w tym czasie dwa medale mistrzostw świata.
Uwzględniając wyłącznie eliminacje Euro, aż pięć razy oprócz Chorwacji w jednym koszyku z Polską lądowały też Włochy. Ciekawe, kiedy to się powtórzy…
Jeżeli poszukujecie kraju, który w ostatnich latach podąża taką drogą jak Biało-Czerwoni, to go nie znajdziecie. Żadna inna reprezentacja nie znalazła się w tym samym koszyku co Polska zarówno w eliminacjach ostatniego, jak i najbliższego Euro.
Takiego tąpnięcia jeszcze nie mieliśmy

Polska pierwszy raz w historii spada aż o dwa koszyki między kolejnymi eliminacjami Euro. Cztery lata temu byliśmy bowiem w 1. koszyku. Wyniki drużyny Czesława Michniewicza w Lidze Narodów pozwoliły nam wypchnąć do drugiego koszyka… Francję i Anglię. Teraz będziemy w trzecim. Tak mocny spadek między kolejnymi turniejami o mistrzostwo kontynentu jeszcze się nam dotąd nie zdarzył.
Raz tak poważne tąpnięcie przytrafiło nam się w kwalifikacjach do mundialu. Przed turniejem w 2010 roku byliśmy dzięki Leo Beenhakkerowi w drugim, a cztery lata później już w czwartym koszyku, po fatalnej końcówce holenderskiego trenera i przeciętnym początku Franciszka Smudy. Wtedy nie udało nam się przełamać awansem słabego rozstawienia. Czy teraz się uda?
ZOBACZ RÓWNIEŻ
Fot. Newspix.pl