post Avatar

Opublikowane 07.03.2018 18:59 przez

redakcja

Śmierć Davide Astoriego to kolejny przypadek w świecie piłki, gdy z pozoru zdrowy i silny sportowiec przegrywa z chorobą serca. Mimo że piłkarze poddawani są coraz dokładniejszym badaniom, nie wszystkie wady udaje się w porę wykryć. Jakie są tego przyczyny? Czy sportowcy mają świadomość czyhających na nich zagrożeń? Jak często należy się badać i co robić, by zminimalizować ryzyko wystąpienia problemów z sercem? O tym wszystkim porozmawialiśmy z doktorem nauk medycznych Zbigniewem Krencem, kardiologiem i specjalistą w dziedzinie medycyny sportowej.

Wczoraj we śnie zmarł włoski piłkarz Davide Astori. Świat idzie do przodu, medycyna stale się rozwija, lekarze widzą więcej i mogą więcej, a jednak cały czas dochodzi do podobnych tragedii. Dlaczego?

Mimo coraz lepszych możliwości diagnostycznych zawsze będą zdarzały się przypadki, których do końca nie da się przewidzieć. Życie często pisze swoje własne scenariusze. Przykładem może być uraz klatki piersiowej, w wyniku którego sportowiec doznaje wstrząśnienia serca, a w jego następstwie umiera na skutek wyzwolonego energią mechaniczną migotania komór. Sytuacja trudna do przewidzenia.

Jaki jest ogólny poziom medycyny, jeśli mówimy o problemach z sercem? Kluby piłkarskie mają własne kliniki, laboratoria i najlepszych lekarzy, a piłkarze umierają. Astori nie był przecież pierwszy

Tak, to prawda. Nawet najbogatsze kluby piłkarskie, posiadające własne zaplecze medyczne nie są w stanie uchronić swoich zawodników przed wszystkimi potencjalnymi zdarzeniami na boisku i poza nim. Systematycznie prowadzone badania lekarskie pozwalają jedynie na zminimalizowanie ryzyka ich wystąpienia poprzez możliwie wczesną diagnostykę istniejących patologii.

Z czego wynika aż tak duże zagrożenie dla sportowców. Chodzi tylko o nadmierny wysiłek czy wpływ na to mają też inne czynniki?

Ocenia się, że częstość występowania nagłej śmierci z przyczyn sercowych wśród młodych sportowców wynosi ok. 2 na 100 tysięcy rocznie i jest ona jednocześnie 2–4 razy większa niż w grupie osób nieaktywnych fizycznie. Wysiłek fizyczny sam w sobie nie jest przyczyną zwiększenia śmiertelności, ale może stanowić mechanizm spustowy dla zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca u tych sportowców, u których istniejąca choroba serca stwarza warunki do inicjacji arytmii. Wśród tych chorób należy wymienić przede wszystkim choroby o podłożu genetycznym: kardiomiopatie oraz choroby kanałów jonowych.

Jaka jest zatem ogólna świadomość sportowców? Pan ma z nimi styczność, na co dzień. Czy zdają sobie sprawę z tego, co może im zagrażać?

Większość sportowców, z którymi na co dzień współpracuję doskonale rozumie potrzebę wykonywania badań okresowych i to właśnie z punktu widzenia prewencji nagłych zdarzeń sercowych. Niestety, zdarzają się też tacy, którzy uważają, że ich dobre samopoczucie i brak subiektywnych objawów choroby wskazuje na to, że są zupełnie zdrowi, a badania sportowo-lekarskie są tylko zbędnym obowiązkiem.

Na jakie zagrożenia narażeni są sportowcy, którzy zmagają się z problemami z sercem?

Sama choroba serca nie musi oznaczać dyskwalifikacji z uprawiania sportu. Wszystko zależy od tego, jaka to jest choroba i jakie następstwa hemodynamiczne powoduje. Nawet osoby z wadą serca czy po zabiegach kardiochirurgicznych mogą uprawiać niektóre dyscypliny sportowe, ale kwalifikacja do aktywności fizycznej musi uwzględniać obciążenia jakim układ krążenia będzie poddawany podczas wysiłku. Oczywiście, u części sportowców ze zdiagnozowaną chorobą układu krążenia będą istniały przeciwwskazania do udziału w pewnych formach aktywności fizycznej.

Czy piłkarze są w większym stopniu narażeni na podobne problemy niż inni sportowcy?

Z punktu widzenia czysto biomedycznego piłkarze nie należą do grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia nagłych zdarzeń sercowych w porównaniu do reprezentantów innych dyscyplin sportowych, zwłaszcza tych, w których podczas treningu sportowego występują porównywalne obciążenia hemodynamiczne. Pod tym względem piłka nożna zaliczana jest do grupy sportów o dużym obciążeniu dynamicznym (wytrzymałościowym) i małym obciążeniu statycznym (oporowym). W tej samej grupie znajdują się m.in. badminton, chód sportowy, czy narciarstwo biegowe techniką klasyczną.

Osobą kwestią w temacie wad serca pozostaje kwestia badań. Czy można określić, jak często powinny być wykonywane?

Zgodnie z aktualnym przepisami orzecznictwa sportowo-lekarskiego wszyscy sportowcy podlegają ocenie lekarskiej co 6 miesięcy, a raz w roku mają wykonywane badanie elektrokardiograficzne. Jest to pewne minimum, ale stwarzające szansę na możliwie szybką identyfikację istniejących zagrożeń. Lekarze sportowi, którzy przechodzą szkolenia także z zakresu kardiologii sportowej, są przygotowani do tego, aby w oparciu o zebrany wywiad chorobowy, przeprowadzone badanie oraz ocenę elektrokardiogramu wysunąć podejrzenie choroby serca.

Badania nie dają jednak pełnej gwarancji bezpieczeństwa. Astori był badany co pół roku i żadne wyniki nie pokazały, że ma ukrytą wadę serca.

Każde z badań diagnostycznych, w tym dotyczących układu krążenia ma określoną czułość i swoistość. Nawet regularnie wykonywane badania sportowo-lekarskie nie dają gwarancji, że uda się postawić dostatecznie wcześnie trafne rozpoznanie choroby serca. Czasami wystąpienie nagłych zdarzeń sercowych jest efektem zbiegu różnych, trudnych do przewidzenia okoliczności, jak przebyta ostatnio choroba infekcyjna, czy aktualnie stosowane leki i suplementy diety.

Ogólnie wady serca możemy podzielić na wrodzone i nabyte. O ile z pierwszymi sprawa jest oczywista, bo człowiek po prostu się z nimi rodzi, to z drugimi jest dużo trudniej. W jaki sposób można nabawić się takiej wady?

Nabyte wady serca dotyczą najczęściej zastawek (przedsionkowo-komorowych oraz ujść tętniczych), znacznie rzadziej innych struktur serca, a ich główną przyczyną są przebyte procesy infekcyjne, w które wciągnięty został także mięsień sercowych (zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wsierdzia).

W tej informacji kryje się też wskazówka dotycząca możliwych działań prewencyjnych. Nie powinno się bagatelizować chorób infekcyjnych, takich jak angina, czy też grypa, które, poza leczeniem przyczynowym, wymajają także odpoczynku. Zbyt szybki powrót do pełnej aktywności sportowej może mieć w tych przypadkach negatywnie skutki dla serca. Do rzadszych przyczyn nabytych wad serca należą układowe choroby tkanki łącznej, np. toczeń rumieniowaty układowy.

Jaki jest stopień wykrywalności? Czy każda wada nabyta jest do wykrycia? Jeśli tak to w przypadku Astoriego decydował błąd ludzki.

Współczesne możliwości diagnostyki obrazowej, opartej o badania echokardiograficzne, a w uzasadnionych przypadkach także inne badania, jak rezonans magnetyczny serca, angio-TK czy scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego stwarzają możliwość wykrycia niemal każdej patologii dotyczącej struktur serca. Techniki obrazowania serca mogą okazać się jednak nieskuteczne np. w początkowych fazach rozwoju kardiomiopatii.

O ile mi wiadomo, do chwili obecnej nie jest znana przyczyna śmierci Davide Astoriego. Jak informują włoskie media przeprowadzona sekcja zwłok piłkarza nie ujawniła żadnej organicznej choroby serca, w tym wady, czy kardiomiopatii. To raczej wyklucza błąd lekarski. Być może wyjaśnienie przyczyn śmierci sportowca przyniosą wyniki badania histopatologicznego i genetycznego.

O ile w przypadku sportu zawodowego dramaty takie, jak ten Astoriego, odbijają się szerokim echem, to w świecie sportu amatorskiego o podobnych tragediach jest cicho. Czy ludzie trenujący amatorsko są narażeni na tego typu problemy w podobnym stopniu, jak zawodowcy?

Coraz bardziej zaciera się granica pomiędzy sportem amatorskim a zawodowym. Różnice mogą dotyczyć raczej kwestii czysto komercyjnych. To oznacza, że tak dramatyczne zdarzenia jak to dotyczące Astoriego mogą wystąpić na różnych sportowych arenach, także tych amatorskich. Z pewnością zdarzenia, które dotyczą znanych postaci świata sportu są po prostu bardziej medialne.

Czy często zdarza się, że wady i problemy z sercem są po prostu ignorowane, a chorzy wchodzą z naiwnego założenia, że skoro do tej pory nic im się nie stało, to nie ma czym się przejmować?

Są sportowcy, którzy bagatelizują swoje dolegliwości, Wiadomo przecież, że właśnie wśród sportowców, częściej niż w innych grupach pacjentów, spotykamy się ze zjawiskiem dyssymulacji, czyli ukrywania objawów choroby, np. w obawie przed dyskwalifikacją z dalszego uprawiania sportu. Jednak zdecydowana większość osób aktywnych fizycznie, u których pojawiają się objawy podmiotowe, zwłaszcza towarzyszące wysiłkowi fizycznemu, szukają pomocy u lekarzy.

Czy w przypadku serca możemy mówić o jakiejś profilaktyce? Co powinni robić sportowcy, żeby ustrzec się problemów i zminimalizować zagrożenie?

Należy sobie przede wszystkim uświadomić, że serce jest narządem, który przez całe życie intensywnie pracuje, a jedynie nieco „zwalnia tempo” kiedy i my odpoczywamy. Dlatego ważne jest, aby w planie treningowym każdego sportowca nie zabrakło czasu na odpoczynek – tym dłuższy im bardziej intensywny był trening. To, co możemy dodatkowo zrobić dla swojego serca to przede wszystkim stworzyć optymalne warunki dla jego pracy. Mam tu na myśli choćby właściwe nawodnienie. Podczas odwodnienia serce zmuszone jest zwiększyć częstotliwość swojej pracy, czyli jego praca staje się mniej ekonomiczna. Dodatkową konsekwencją odwodnienia jest wzrost lepkości krwi, a tym samym pogorszenie komfortu pracy serca na skutek zwiększenia oporów w krążeniu obwodowym.

Bezwzględnie należy unikać stosowania niedozwolonego wspomagania i nie tylko dlatego, że stoi to w sprzeczności z duchem fair play sportowej rywalizacji, ale stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia sportowca, także poprzez negatywny wpływ na serce. Środki dopingujące mogą prowadzić np. do patologicznego przerostu lewej komory serca (sterydy anaboliczne), czy też zwiększać lepkość krwi (analogi erytropoetyny).

Należy także pamiętać o poddawaniu się okresowym badaniom sportowo-lekarskim. Dzięki nim często udaje się wcześnie wykryć zaburzenia w pracy serca i podjąć stosowane działania terapeutyczne.

Rozmawiał Karol Bochenek

Opublikowane 07.03.2018 18:59 przez

redakcja

Liczba komentarzy: 2
Subscribe
Powiadom o
guest
2 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Porter
Porter (@porter)
2 lat temu

Należy zauważyć, że tak wygladaja też skutki zażywania EPO.

śal pelacór
śal pelacór (@rasputin)
2 lat temu

He, he, wady serca.
Jak się lata po 10 kilometrów w słońcu, deszczu czy -15 stopniowym mrozie to pikawa też nie wytrzyma długo.
Do tego dochodzi stres przed, w trakcie i po meczu, stres przed oceną mediów, przed oceną społeczności kibicowskiej, i tak dzień po dniu przez kilkanaście lat.
Wady serca to wy dopiero zobaczycie u takich Lewandowskich i Bjoergenów jak będą padali po sześćdziesiątce, bynajmniej od żarcia z Biedronki.
Piłkarz ma przerośnięte serce po karierze i pamiętajmy że serce wytrzymuje ileś tam uderzeń w ciągu życia. To tylko mózg działa na odwrót, im więcej go używasz tym lepiej i dłużej żyjesz.
Mięśnie, kości i ścięgna mają inaczej.

Weszło
26.01.2021

Siła, mentalność i alternatywy w ataku. Co zyskał Milan transferem Mandżukicia?

– Cieszę się. Teraz będę miał kompana do straszenia rywali – powiedział Zlatan Ibrahimović o transferze Mario Mandżukicia do Milanu, a słowa Szweda szybko obiegły świat. Bo duetu takich walczaków jak Szwed i Chorwat wielu Rossonerim zazdrości. Mimo że wicemistrz świata z 2018 roku jesienią grał co najwyżej na miniboisku za domem, to właśnie ten transfer może okazać się […]
26.01.2021
Weszło
26.01.2021

Marcin Bułka nie przebił się w Cartagenie. Co dalej?

Wszystko wskazuje na to, że wypożyczenie Marcina Bułki z PSG do FC Cartagena trzeba będzie podsumować jako niewypał. Polski bramkarz nawet w przedostatnim obecnie zespole drugiej ligi hiszpańskiej nie potrafi wywalczyć sobie miejsca w składzie. A przecież szedł do niego, żeby wreszcie na poważnie sprawdzić się w dorosłym graniu.  Bułka ma w CV Chelsea i […]
26.01.2021
Weszło
26.01.2021

Quiz przed powrotem Ekstraklasy. Co wiesz o naszej kochanej lidze?

Być może dla kilku osób będzie to niespodzianka, ale w piątek wraca Ekstraklasa. Godzina 18, Lubin, mecz Zagłębia z Wisłą Płock. No nie możemy się doczekać. To już najwyższa pora, by budzić się z zimowego snu, dlatego postanowiliśmy odświeżyć wiedzę na temat szalenie ważnych wydarzeń z rundy jesiennej. Ile z niej pamiętacie? Sprawdźcie w naszym […]
26.01.2021
Weszło
26.01.2021

Jeszcze tylko Puchar Włoch i wakacje? Inter najmniej zapracowanym wielkim klubem

Jeśli Inter Mediolan przegra dzisiaj derbowe starcie z AC Milan, do końca sezonu pozostanie mu zaledwie 19 ligowych spotkań. Prawie cztery miesiące, oczywiście z przerwami reprezentacyjnymi i nawet nie trzydzieści godzin biegania po boiskach. Dla porównania – Manchester City tylko do końca lutego ma zaplanowanych dziewięć meczów na trzech frontach – ligowym, pucharowym oraz europejskim. […]
26.01.2021
Anglia
26.01.2021

Czy Lampard musiał tak skończyć?

Od czasów zwolnienia Jose Mourinho w 2015 roku, Chelsea była prowadzona przez pięciu różnych trenerów, w tym dwóch tymczasowych. Zaledwie jeden z nich zdołał być szkoleniowcem The Blues w więcej niż 100 spotkaniach. Wydawało się, że Frank Lampard ma wszystko, by zmienić tę sytuację. Na jego nieszczęście okazało się, że to on jest numerem pięć.  […]
26.01.2021
Weszło
26.01.2021

Derby we Włoszech, polskie akcenty w Anglii. Wtorkowy wieczór pełen hitów

Derby Mediolanu w Pucharze Włoch, dwa ciekawe starcia z Polakami w tle w Premier League – to serwuje nam dziś futbol, więc nudzić się nie będziemy. A skoro tak, to warto zerknąć na ofertę naszych kumpli. Dzięki temu możemy dziś sporo ugrać, dlatego nie przedłużając – sprawdźcie nasze propozycje typów na trzy dzisiejsze spotkania. Inter […]
26.01.2021
Weszło
26.01.2021

DZIENNIKARSKIE ZERO #11 – JAKIMOWICZ, ALBICLA I SEKSIZM W KARTACH

Dzisiaj w Dziennikarskim Zerze Krzysztof Stanowski zajmuje się kolejnymi gorącymi tematami, bo jest między innymi „mędrzec” Jarosław Jakimowicz, czy „profesjonalny portal” Albicla. Jedziemy! 
26.01.2021
Weszło
26.01.2021

PRASA. Michał Masłowski wróci do Polski, ale raczej do I ligi

– 3,5 roku temu zmienił otoczenie, wyjechał do Chorwacji. Z HNK Gorica awansował do ekstraklasy. Łącznie przez 3 sezony rozegrał tam 57 meczów i zdobył 5 bramek. – Michał pewnie sam więcej oczekiwał od tego wyjazdu. Trafił do Chorwacji jako ofensywny pomocnik, czasami występował i na szóstce. Mogło być lepiej, ale to już zamknięty rozdział, […]
26.01.2021
Hiszpania
26.01.2021

Zidane i młodzi piłkarze, czyli historia rozczarowań

Od kilku lat Real Madryt swą strategię transferową opiera głównie na kupnie młodych, utalentowanych zawodników. Co okienko do klubu trafiają kolejni gracze, którzy mają stanowić o jego sile albo z miejsca – ale nadal się rozwijając – albo w przyszłości. Problem w tym, że w ostatnim czasie większość z tych, których sprowadzono kilka okienek wstecz, […]
26.01.2021
Weszło
25.01.2021

Był Hall, nie ma Halla. O co chodzi w absurdalnym transferze Wisły? Klub nie jest bez winy

Ależ to była szalona przygoda! Zostaje nam chyba tylko wkleić pastę o tym, że siadaliśmy jak do telenoweli. O co chodzi? O Tima Halla, którego zawrotna kariera w Wiśle Kraków zakończyła się po jedenastu dniach obfitujących w niesamowicie zaskakującą liczbę występów wynoszącą zero. Luksemburski obrońca niedawno dołączył do drużyny, a już z niej wyfrunął, w […]
25.01.2021
Weszło
25.01.2021

Koniec „gnojenia”? Wdowiak podpisał kontrakt z Rakowem

Raków bierze gracza z rezerw Cracovii. Taka sucha informacja na pierwszy rzut oka brzmiałaby słabo, prawda, więc spróbujmy jeszcze raz. Raków bierze Mateusza Wdowiaka z Cracovii. No, już lepiej, ba, powiedzielibyśmy, że całkiem imponująco – jak na nasze warunki to naprawdę solidny gracz, wciąż rozwojowy i co ważne: wypada się cieszyć, że jego patowa sytuacja […]
25.01.2021
Uncategorized
25.01.2021

Rafał Mroczek w poranku, rola fotografów w esporcie, relacje z derbów Mediolanu

Jutrzejszy dzień na antenie naszego radia będzie napakowany niczym kabanos. Już w poranku będziemy mieli gościa specjalnego, bo wpadnie do nas Rafał Mroczek, a potem usłyszycie między innymi angielsko-włoską multiligę. Szczegóły poniżej: 07:00 – 10:00 – „Dwójka bez Sternika” – w porannej audycji będziemy mieli prawdziwą plejadę gości, ale w studiu odwiedzi nas Rafał Mroczek. […]
25.01.2021
Kanał Sportowy
25.01.2021

Hejt Park po meczu Polska – Niemcy: Smokowski, Gapiński i Niedźwiedź

Polscy szczypiorniści rozegrają dziś ostatnie spotkanie na tegorocznych mistrzostwach świata. Po zakończeniu meczu z Niemcami zapraszamy was na Hejt Park, w którym na wasze pytania odpowiadać będą Tomasz Smokowski, Kamil Gapiński oraz Iwona Niedźwiedź. W czasie transmisji połączą się również z dwójką wybitnych reprezentantów Polski – Mariuszem Jurasikiem oraz Arturem Siódmiakiem!
25.01.2021
Weszło
25.01.2021

Atak stopera z drugiego szeregu. Czy to już czas na Dawidowicza w kadrze?

Paulo Sousa zapowiada, że u niego wszyscy startują z czystą kartą. W dodatku czasu jest niewiele, nie ma tutaj miejsca na jakieś mozolne budowanie własnych żołnierzy w reprezentacji Polski. Tak naprawdę główną rolą selekcjonera będzie dobór aktualnie najlepszych piłkarzy, a następnie ustawienie ich według aktualnie najlepszej dla tego zestawienia personalnego taktyki. Obie kwestie to świetne […]
25.01.2021
Weszło
25.01.2021

Rośnie kolejny zdolny trener? Hernan Crespo autorem historycznego sukcesu w Argentynie

Hernan Crespo w reprezentacji Argentyny dzielił szatnię z Diego Simeone i Mauricio Pochettino, a potem sam poszedł w trenerkę. Co prawda jeszcze bez takich sukcesów, jak jego ekskumple z Albicelestes, jednak właśnie wpadł mu do CV pierwszy puchar. I to nie byle jaki, bo prowadzona przez niego Defensa y Justicia wygrała Copa Sudamericana, czyli południowoamerykańską […]
25.01.2021
Blogi i felietony
25.01.2021

Ile wart jest Pro Junior System w 1. lidze? Podsumowanie czterech lat programu

Co jakiś czas gracze, którzy nie załapali się na bycie promowanym przez Pro Junior System, z żalem mówią o tym, że mogliby zrobić większą karierę. Ktoś dostrzegłby ich szybciej, ktoś kupiłby ich wyżej, a tak – zakopali się gdzieś niżej i poważny futbol trochę im uciekł. Sprawdziłem więc, ile waży Pro Junior System na zapleczu […]
25.01.2021
Anglia
25.01.2021

Dzieciństwo spędził na wózku inwalidzkim, teraz gra w Sheffield Wednesday

Kiedy jesteś małym dzieckiem, chorujesz na rzadko spotykaną przypadłość, która sprawia, że nie możesz chodzić i jesteś przez pewien czas przykuty do wózka inwalidzkiego, raczej nie myślisz o tym, by profesjonalnie kopać piłkę. No chyba, że nazywasz się Declan Thompson i zrobisz wszystko, by walczyć o swoje marzenia.  Ta edycja Pucharu Anglii dla wielu kibiców […]
25.01.2021
Weszło
25.01.2021

„Trener powiedział: jak nie pójdziecie na kroplówki, możecie wypier…”

– Naprawdę, zrozumiałbym, gdyby to była nasza wina, gdybyśmy sami poszli, sami zaplanowali, ale nam to zlecili lekarz i trener. Od trenera usłyszeliśmy wprost, przy całej drużynie: „Jak nie pójdziecie na kroplówki, możecie wypierdalać”. Przepraszam za słownictwo, ale takie po prostu słowa padły – mówi nam Marcin Kozłowski, jeden z ukaranych bezwzględną czteroletnią dyskwalifikacją za […]
25.01.2021